ڕۆڵی سەرۆک جەلال تاڵەبانی لە دروستکردنی ناسنامەی نەتەوەیی کورد

لە مێژووی نوێی گەلی کورددا، ناوی مام جەلال (جەلال تاڵەبانی) وەک یەکێک لە گرنگترین کەسایەتییە سیاسی و نەتەوەییەکان دەردەکەوێت. ئەو نەک تەنها وەک سەرکردەیەکی سیاسی، بەڵکو وەک دروستکەری هەست و ناسنامەی نەتەوەیی، ڕۆڵێکی کاریگەر و مێژوویی هەبوو.

لە مێژووی نوێی کورددا، کەسایەتیی (مام جەلال) جێگایەکی تایبەتی هەیە؛ نەک تەنها وەک سەرکردەیەکی حزبی، بەڵکو وەک ئەندازیارێکی ناسنامەی سیاسی و دیبلۆماسی کورد. ئەو لە قۆناغێکدا سەرکەوتوو بوو کە کورد لە نێوان شەڕ، دابەشبوون و نەبوونی ناسنامەیەکی جیهانی دەژیا. مام جەلال ئەم بارودۆخە گۆڕی بۆ پڕۆژەیەکی ستراتیژیی درێژخایەن.

یەکەم: دروستکردنی بنەمای فکری و سیاسی

دامەزراندنی (یەکێتی نیشتمانی کوردستان) لە ساڵی 1975دا، تەنها دروستکردنی حزبێک نەبوو، بەڵکو:
گواستنەوەی خەبات لە شێوەیەکی تەنگی سەربازی بۆ شێوەیەکی سیاسی-فکری، دروستکردنی دیسکۆرسی نوێ بۆ کوردایەتی، پێشخستنی بیری دیموکراسی، چەپایەتیی مۆدێرن و پلورالیزم
مام جەلال لێرەدا سەرەتای دروستکردنی ناسنامەیەکی مۆدێرن بۆ کورد دادەنێت.

دووەم: ستراتیژیی دیالۆگ و گۆڕانکاریی خەبات

لە کاتێکدا زۆر بزووتنەوەکان لە ناوچەکە پشتیان بە شەڕ دەبەست، مام جەلال شێوازێکی جیاوازی هەڵبژارد:
دیالۆگی کرد بە ئامرازێکی ستراتیژی، هێز و سیاسەتی پێکەوە گرێدا، لەگەڵ دژەکانیش توانای گفتوگۆی هەبوو، ئەمە وای کرد کە کورد لە تەنها “کێشە”وە بگوازرێتەوە بۆ “چارەسەر”.

سێیەم: گواستنەوەی کورد بۆ ناو دەوڵەتی عێراق

گەیشتن بە پلەی سەرۆکایەتی عێراق لەساڵی 2005دا، هەنگاوێکی مێژوویی بوو.
ئەم قۆناغە:
کوردی کرد بە بەشێکی بنەڕەتی لە سیستەمی سیاسی عێراق، متمانەی نێودەوڵەتی بۆ کورد زیاد کرد، ناسنامەی کوردی گواستەوە بۆ قۆناغی “هاوبەشبوون لە دەسەڵات”
مام جەلال لێرەدا دەستپێکی قۆناغی “نەتەوەی بەشداری‌” دادەنێت.

چوارەم: دیبلۆماسیی هەڵوێست و نەرمی

یەکێک لە گرنگترین هێزەکانی مام جەلال، بریتی بوو لە:
کارەکتەرێکی کۆمەڵایەتی و خۆشەویست، زمانەوانی و توانای پەیوەندیکردن، متمانەپێکراوی نێوان لایەنە جیاوازەکان

ئەو توانای ئەوەی هەبوو کە لە نێوان واشنتن، تاران و هاوپەیمانان پل دروست بکات، کورد بگۆڕێتە “هاوپەیمانێکی باوەڕپێکراو، ئەمە دیبلۆماسیی کوردی گەیاندە ئاستێکی نوێ.

پێنجەم: یەکگرتوویی ناوخۆ و چارەسەری کێشەکان

مام جەلال بەردەوام هەوڵی دا بۆ کەمکردنەوەی دابەشبوونی ناوخۆی کورد، نزیککردنەوەی هێزە سیاسییەکان، چارەسەری کێشەکان بە ڕێگەی گفتوگۆ، ئەو باوەڕی بەوە هەبوو کە یەکگرتوویی ناوخۆ بنەمای هەر سەرکەوتنێکی نەتەوەییە.

شەشەم: کارەکتەری سەرکردایەتی – خوێندکارێکی ستراتیژی

مام جەلال تەنها سیاسەتمەدار نەبوو، بەڵکو خوێندکارێکی بیرکردنەوەی ستراتیژی بوو، مامۆستای گفتوگۆ و سازان بوو، ئەندازیارێکی پلەکان بوو لە نێوان لایەنەکان، کارەکتەری ئەو نەرمی و هێزی پێکەوە تێدا بوو، ئاستی متمانەی بەرزی دروست دەکرد، هەمیشە پلێک بوو نەک دیوار.
مام جەلال بنیاتنەری قۆناغێکی نوێ بوو بۆ کورد؛ قۆناغی سیاسەتی مۆدێرن، دیبلۆماسیی کاریگەر، ناسنامەیەکی نەتەوەیی هاوپەیوەند

حەوتەم: خوێندنەوەی ستراتیژی بۆ داهاتوو

لە مام جەلال دەتوانرێت چەند وانەی ستراتیژی وەربگیرێت:
1.     سیاسەت تەنها هێز نیە، بەڵکو هونەری ڕاگرتنی هاوسەنگییە
2.     دیالۆگ بەهێزترە لە شەڕ لە ماوەی درێژدا
3.     ناسنامەی نەتەوەیی بە دەسەڵات و بەشداری دروست دەبێت، نە تەنها بە خەبات
4.     سەرکردەی سەرکەوتوو ئەوەیە کە هەموو لایەنەکان دەتوانن قسەی لەگەڵ بکەن

ئەگەرچی ئەو کۆچی دوایی کردووە، بەڵام پڕۆژەکەی هێشتا بەردەوامە.