نۆ ساڵ دوورین لە سەرکردەی زێڕین

2026-10-01


نۆ ساڵە لە سەر ئەو ڕۆژەیەی مام جەلال لە نێومان دوور کەوتەوە؛ نۆ ساڵە دەنگی ئەو سەرکردە و کەسایەتییە کاریزماییە لە نێوانماندا نییە، بەڵام نۆ ساڵە بیرەوەرییەکەی هێشتا لەگەڵمانە.
کات بە خێرایی تێدەپەڕێت. ساڵ بە دوای ساڵ دێت و دەڕوات، نەوەکان گەورە دەبن، شارەکان دەگۆڕێن، ڕووداوەکان یەک لە دوای یەک دێن و دەڕۆن، بەڵام هەندێک ناو هەن کە تێپەڕینی کات ناتوانێت لە بیرمان بیانبات. مام جەلال یەکێکە لەو ناوانە.

مام جەلال بۆ زۆر کەس تەنها ناوی سەرکردەیەکی سیاسی نییە؛ ناوێکە کە بە بەشێک لە مێژووی هاوچەرخی کوردستانەوە گرێدراوە. ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتیی ئەو لەگەڵ قۆناغە پڕ لە ڕووداو و ئاڵنگارییەکانی کوردستان و عێراقدا تێکەڵ بووە و بۆیە هەر باسێک لەو قۆناغانە، بە شێوەیەک ناوی مام جەلالیشی لەگەڵدایە.

ئەو کەسایەتییەکی ناسراو و کاریزما بوو؛ شێوازی قسەکردن و مامەڵەکردنی لەگەڵ خەڵک و توانای نزیکبوونەوە لە جۆرە جیاوازەکانی کۆمەڵگە، وای کردبوو کە ناوی تەنها لە ناو بازنەیەکی سیاسی نەماوێتەوە، بەڵکو ببێتە بەشێک لە بیرەوەریی گشتی.

لە ساڵانی ژیانی سیاسییەکەیدا، مام جەلال ڕۆژانی زۆری بینی؛ ڕۆژی خۆشی و ناخۆشی، ڕۆژی سەرکەوتن و شکست، ڕۆژی گفتوگۆ و ناکۆکی، ڕۆژی هیوابوون و ڕۆژی قورس. ئەو لە قۆناغە جیاوازەکاندا بووە یەکێک لە چهرە ناسراوەکانی ناو ڕووداوە سیاسییەکانی کوردستان و عێراق.

بۆیە ئەمڕۆ، کاتێک نۆ ساڵ بەسەر کۆچی دوایی ئەودا تێدەپەڕێت، یادکردنەوەی مام جەلال تەنها یادکردنەوەی کەسێک نییە کە لە نێوماندا نەماوە؛ بەڵکو یادکردنەوەی قۆناغێکە، یادکردنەوەی ساڵانێکە کە ئەو قۆناغەدا ژیاوە و لە ڕووداوەکانی بەشدار بووە.

هەندێک کەس لە ژیانی خۆیاندا دەژین و بە مردنیان داستانەکەیان کۆتایی دێت؛ بەڵام هەندێک کەس دوای کۆچی دوایی، دەبنە بەشێک لە مێژوو. ناویان لە کتێب و وتار و یادەوەریی خەڵکدا دەمێنێتەوە و نەوەی دوای نەوە بە شێوەیەکی جیاواز لەسەریان قسە دەکەن.

مام جەلال لە بیرەوەریی کۆمەڵێک نەوەدا شوێنی خۆی هەیە.

 کەسانێک بە یادی وتووێژ و وتارەکانی دەکەن، کەسانێک بە یادی ڕووداوە سیاسییەکان، کەسانێک بە یادی ئەو ساتانەی کە لە تەلەفزیۆن و ڕادیۆ و میدیاوە دەنگی ئەویان دەبیست، و کەسانێکی تر بە یادی کەسایەتییەکی نزیک و خۆشەویست.

ئەم جیاوازییە لە بیرکردنەوەکاندا خۆی نیشانەی ئەوەیە کە کەسایەتیی مام جەلال لە یەک ڕەهەنددا نەماوەتەوە. هەر کەسێک بە چاوی خۆی سەیری ئەو مێژووە دەکات و یادەوەریی تایبەتی خۆی هەیە.

نۆ ساڵە دەنگی مام جەلال لە نێوماندا نییە، بەڵام دەنگی مێژوو هێشتا باس لەو قۆناغە دەکات کە ئەو تێیدا ژیا. نۆ ساڵە ئەو لەسەر تەختی ژیان نییە، بەڵام ناوی هێشتا لە گفتوگۆ و بیرەوەری و نووسین و وتاردا دێتەوە.

کات دەتوانێت وێنەی شارەکان بگۆڕێت، دەتوانێت نەوەکان بگۆڕێت، دەتوانێت شێوازی ژیان بگۆڕێت، بەڵام ناتوانێت بە ئاسانی ئەو یادەوەرییە بسڕێتەوە کە مرۆڤێک لە دڵی خەڵکدا بەجێی هێشتووە.

مام جەلال لە ژیانی سیاسیی خۆیدا بە شێوەی جیاواز لەگەڵ کۆمەڵێک ڕووداوی گرنگی مێژوویی کوردستان و عێراقدا پەیوەندی هەبوو. بۆیە ناسینی ئەو، بەشێکە لە تێگەیشتن لە مێژووی ئەو قۆناغە. نەک بۆ ئەوەی هەموو کەسێک هەمان هەڵسەنگاندن بۆ ئەو بکات، بەڵکو بۆ ئەوەی مێژوو بە هەموو لایەن و جیاوازییەکانییەوە بناسرێت.

لە مێژوودا زۆر کەس هەن کە ڕۆڵیان هەبووە، بەڵام هەموو کەسێک بە کاریزمایی و ناسراویی مام جەلال نەبووە. ئەو توانای ئەوەی هەبوو کە لە قسە و گفتوگۆدا خۆی بە شێوەیەکی تایبەت پیشان بدات و ناوی خۆی لە یادەوەریی کۆمەڵگەدا جێگیر بکات.

هەر بۆیە ئەمڕۆ کە ناوی مام جەلال دەهێنرێت، بۆ زۆر کەس تەنها بیرکردنەوە لە کۆمەڵێک ساڵی ڕابردوو نییە؛ بەڵکو گەڕانەوەیە بۆ قۆناغێک لە مێژوو.

قۆناغێک کە تێیدا خەڵک هیوای زۆریان هەبوو، نیگەرانیی زۆریان هەبوو، پرسیاری زۆریان هەبوو و چاویان لە داهاتوو بوو. قۆناغێک کە کوردستان و عێراق ڕووبەڕووی گۆڕانکارییە زۆرەکان بوون.

مام جەلال لەو قۆناغەدا ناوێکی دیار بوو؛ ناوێک کە ساڵانێک لەسەر زار و زمانی خەڵک بوو. ئەو بۆ کۆمەڵێک کەس سەرکردە بوو، بۆ کۆمەڵێکی تر هاوڕێ و مامۆستا و ڕێبەر بوو، و بۆ کۆمەڵێکی تر کەسایەتییەکی سیاسی بوو کە لەگەڵی ڕێککەوتن یان جیاوازییان هەبوو. بەڵام لە هەموو ئەو جیاوازییە بۆچوونانەدا، ناوی مام جەلال لە مێژووی کوردستاندا ناوێکی ناسراوە.

ئەمەش گرنگترین بەشی یادەوەرییە: مێژوو تەنها بە یەک ڕەنگ نانوسرێت. هەر کەسێک بە پێی ئەزموون و بیرکردنەوەی خۆی سەیری کەسایەتییە مێژووییەکان دەکات. بەڵام ئەوەی جێی گفتوگۆ نییە، ئەوەیە کە مام جەلال یەکێک بووە لە چهرە دیارەکانی قۆناغێکی درێژی مێژووی سیاسیی کوردستان و عێراق.

نۆ ساڵ دوورین لە مام جەلال، بەڵام ئەو نۆ ساڵە هەرگیز بە مانای کۆتایی هەموو شتێک نییە. چونکە مرۆڤ دەتوانێت لە ژیاندا کۆچی دوایی بکات، بەڵام ئەگەر کاریگەرییەک، یادەوەرییەک یان شوێنەوارێکی لە دوای خۆی بەجێهێشتبێت، ئەوا ناوی لەگەڵ کاتدا بەردەوام دەبێت.

لە ڕۆژی کۆچی دوایی مام جەلالەوە تا ئەمڕۆ، زۆر شت گۆڕاوە.

 زۆر چهرە هاتوون و ڕۆیشتوون، زۆر ڕووداو ڕوویداوە، زۆر پەڕە لە مێژوودا نووسراوە؛ بەڵام هێشتا کاتێک باس لە مام جەلال دەکرێت، بیرەوەرییەکانی ساڵانی پێشوو زیندوو دەبنەوە.
بیرەوەرییەکانی دەنگێک، وێنەیەک، وتارێک، وتووێژێک، کۆبوونەوەیەک یان ڕووداوێک.

لەوانەیە هەر کەسێک مام جەلال بە شێوەیەکی جیاواز لە یاد بێت، بەڵام کۆی ئەو یادەوەرییانە پێکەوە بەشێک لە مێژووی کەسایەتییەک دروست دەکەن کە نۆ ساڵ دوای کۆچی دوایی هێشتا ناوی لە ناو گفتوگۆکاندا بەردەوامە.
نۆ ساڵە لە سەرکردەی زێڕین دوورین.

نۆ ساڵە لە کەسایەتییەکی کاریزمایی دوورین کە ناوی بە قۆناغێکی دیاریکراوی مێژووی کوردستانەوە گرێدراوە.
نۆ ساڵە مام جەلال لە نێوماندا نییە، بەڵام یادەوەرییەکەی هێشتا لەگەڵمانە.

لەوانەیە ئەمە جوانترین واتای یادکردنەوە بێت؛ ئەوەی کە کات بتو

زیاتر بخوێنەرەوە

عیماد ئەحمەد

ڕێبازی مام جەلال
Copyright © 2026 . PJT Foundation. All right reserved